Rogier Maaskant Photography




Omslag jaarverslag CBK Rotterdam 2016

Pop-off beeldenroute / Rotterdam viert.


Voorstel voor alternatieve beeldenroute




Coolsingel 26 mei 2016
foto: Ferrie Weeda

“Vanuit het perspectief van de kunstenaar die invloed wil uitoefenen op de (wederop)bouw, het aanzicht en de uitstraling van de stad beschrijft Thissen [in zijn boek] de reuring, de acties, de ambities en de successen die de relatie van de kunst met de stad hebben bepaald.”
(Aangepast Citaat van aankondiging publicatie, website CBK.)

Een deel van de werken die in deze periode met ondersteuning van de percentageregeling zijn gerealiseerd wordt nu bijeengebracht in het museumpark tijdens ‘Uproot Rotterdam’.

Voor een periode van drie maanden zijn de beelden van hun plaats gehaald. Daarmee is elders in de stad ruimte ontstaan voor nieuw werk. Werk van kunstenaars die anno 2016 bijdragen aan het aanzicht en de uitstraling van Rotterdam.

Aan de reuring. De actie.

Dit voorstel gaat dan ook over het heden. Dat de ‘voortbouwende stad’ altijd in beweging is, kansen creeërt en mogelijkheden benut. Rotterdam viert de stad, zijn inwoners, de bezoekers én zijn kunstenaars. Het verleden was mooi, de toekomst is heden.

Ik begrijp uit de vooraankondiging van de publicatie van Siebe Thissen, dat het belang van de percentageregeling voor de bijdragen die kunstenaars hebben geleverd aan de wederopbouw een onderdeel is van dit boek. Prachtig dat het CBK in samenwerking met BKOR dié kunstenaars en hun samenhang met de geschiedenis van de stad nog eens helder uitlicht.
Maar hoe moet men dit project zien in verhouding tot de rol die huidige kunstenaars kunnen en vaak ook willen hebben in de Rotterdamse klei?

De aangehaalde percentageregeling kan in dit licht aan het denken zetten: er wordt een boek gemaakt en er komt een tijdelijke tentoonstelling. Het boek gaat de kast in, de beelden worden teruggeplaatst. Wat overblijft is…

Ja, wat eigenlijk?

Conceptvoorstel

Minimaal 10 en maximaal 20 in Rotterdam wonende kunstenaars wordt de gelegenheid gegeven om op de lege plekken een nieuw kunstwerk te plaatsen. Álle in Rotterdam werkende kunstenaars wordt de kans geboden een voorstel in te dienen. Het hoeft niet groot. Het hoeft niet ingewikkeld.

­­

Dan Perjovschi

Uitvoering

Er zijn 3 mogelijkheden:

– De kunstenaar plaatst een bestaand beeld
– De kunstenaar maakt een beeld in zijn atelier en het wordt geplaatst
– De kunstenaar maakt ter plaatse een beeld, onder het oog van buurtbewoners/publiek.

De laatste mogelijkheid lijkt mij het leukst; er komt waarschijnlijk interactie met het publiek, buurtbewoners en op deze manier mogelijk een dialoog met voorbijgangers en geïnteresseerden. Dé mogelijkheid om kennis te nemen van de drijfveren en de ideeen van de kunstenaar.

Selectieprocedure
(open voor suggesties)

Selectie van de kunstenaars kan geschieden volgens de volgende procedures:

– wie het eerst komt, het eerst maalt

Op basis van de nader te formuleren voorwaarden en de bekendmaking van het budget kunnen kunstenaars een voorstel doen. Het voorstel wordt wel getoetst op kwaliteitscriteria en de haalbaarheid.

Voordeel: vooral ambitieuze kunstenaars die hun kans schoon zien doen mee.
Nadeel: kunstenaars die hogere kosten hebben doen waarschijnlijk niet mee.

– Van alle ingezonden voorstellen worden de (20) beste gekozen. Afhankelijk van het beschikbare budget worden er 10-20 beelden gekozen.

In de huidige tijd, waarbij het ‘ondernemerschap’ door minister Bussemaker als 1 van de belangrijke facetten van het kunstenaarschap wordt aangemerkt is het aan de kunstenaars zelf om of met zo min mogelijke financiële middelen het werk te realiseren of/en zelf sponsoren te zoeken voor de extra kosten die gemaakt moeten worden.

Voordeel: je spreekt hiermee vooral de ondernemende kunstenaars aan.
Nadeel: je spreekt hiermee vooral de ondernemende kunstenaars aan.

Organisatie en financiering

Bij deze opzet wordt er van de deelnemende kunstenaars in hoge mate een zelf-organiserende rol verwacht. Motivatie vormt daarbij de drijvende kracht.
Het wisdom-of-the-crowd-principe kan hier een rol spelen.

De grote vraag is natuurlijk altijd waar er financiële middelen beschikbaar zijn en zo ja: hoeveel.

Er zijn een aantal mogelijke bronnen:

– De originele beelden worden niet teruggeplaatst. Ze behouden hun plek naast het museum in het ontwerp van Studio Makkink & Bey. Daar vormen ze een vervolg van de beeldenroute op de Mauritsweg die van het Centraal Station naar het museumkwartier loopt. Kortom: geen onnodige kosten voor de verhuizing terug. Van het geld dat je dan uitspaart zou je een deel van de kosten van de nieuwe beelden dekken.

– Crowdfunding

– Sponsoring

– Het CBK/BKOR.

Wat gebeurt er nadat de tijdelijke expo in het museumpark is afgelopen?

Er zijn twee mogelijkheden:

– De originele beelden worden niet teruggeplaatst.

– De beelden gaan wel terug in ruil voor het plaatsen van de beelden in de pop-up-beeldentuin in het ontwerp van Studio Makkink & Bey in het museumpark; een prachtige gelegenheid voor het in kunst geinteresseerde publiek om kennis te maken met nieuw werk!

Nadeel hiervan is dat er meer financiële middelen moeten worden aangesproken of middels sponsoren moeten worden geworven. Een mogelijkheid zou kunnen zijn dat buurtbewoners het beeld ‘adopteren’. Dit kan mogelijk met een crowdfundactie onder particulieren, of bedrijven te vinden die bereid zijn een beeld te sponsoren.

Een percentage van de percentageregeling

Voor een percentage van de percentageregeling wordt een kunstenaar gevraagd een ontwerp te maken, een plan voor een project in te dienen, een kritische beschouwing te geven of op een andere manier bij te dragen aan het levend houden van de kunst.

Een dergelijke regeling zou niet alleen kunnen gelden voor grote overheidsprojecten, maar ook voor projecten van aan lokale overheden verbonden kunstinstellingen die op eigen initiatief boekpublicaties, tentoonstellingen en evenementen organiseren.

Zo blijft alles stromen.

Rogier Maaskant
27 mei 2016


gepubliceerd op 30 mei 2016 licht geredigeerd in november 2026.

en op 9 juni 2016 Trendbeheer


Correspondentie, juni 2016

Het voorstel werd eind mei 2016 voorgelegd aan CBK Rotterdam en op 3 juni aan Studio Makkink & Bey, verantwoordelijk voor de uitvoering van Uproot Rotterdam.

Op 9 juni liet Marjolijn van der Meijden namens het CBK weten:

“Men heeft je voorstel bekeken en geeft de voorkeur aan het focussen op het eigen programma zoals dat is gepresenteerd aan het CBK.”

Het CBK nodigde mij uit voor een gesprek met Siebe Thissen op 15 juni, om van gedachten te wisselen over andere kunstenaarsinitiatieven in de openbare ruimte.

Tijdens dit gesprek ontving ik een exemplaar van zijn boek Beelden. Stadsverfraaiing in Rotterdam sinds 1940.

Op 28 juni vroeg ik Studio Makkink & Bey nogmaals om een reactie op het voorstel.

Op 29 juni antwoordde Jules van den Langenberg, curator bij Studio Makkink & Bey:

“Met plezier hebben we uw plan doorgenomen en met CBK besproken.”

En:

“Alsgezegd is de uitvoering van het project reeds in werking en richten we ons nadrukkelijk op het activeren van het Museumpark en geven aldaar een podium aan de buurt culturen waar kunstwerken zijn ontworteld.”

Ik werd uitgenodigd om vanaf 18 juli het vervolgprogramma van Uproot Rotterdam te bezoeken.

Het voorstel voor de Pop-off beeldenroute werd niet gerealiseerd.


Naschrift, november 2026

Het boek staat in mijn kast.